Nienaganna postawa etniczna lekarza

autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 09.03.2026

W powołaniu się na art. 5 ust. 1 pkt Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, stanowiący, iż prawo wykonywania zawodu może uzyskać osoba, która posiada nienaganną postawę etyczną, stanowisko zawiera wytyczne dotyczące interpretacji nienagannej postawy etycznej, w kontekście wskazania płaszczyzn tej oceny jak i środków materialno- technicznych temu służących.

Jak wynika z tychże rekomendacji, na brak nienagannej postawy etycznej mogą wskazywać następujące sytuacje:

Naruszenie prawa:

1. Skazanie za przestępstwo umyślne, w szczególności przeciwko życiu i zdrowiu, wolności seksualnej, mieniu, wiarygodności dokumentów lub przestępstwa korupcyjne,
2. Wykonywanie bez uprawnień czynności zastrzeżonych dla lekarzy,
3. Fałszowanie dokumentów lub składanie fałszywych oświadczeń związanych ze studiami, nostryfikacją dyplomu, stażem lub wnioskiem o PWZ.

Brak uczciwości i rzetelności:

1. Plagiat lub przypisywanie sobie cudzych osiągnięć naukowych,
2. Świadome podawanie nieprawdy w dokumentach urzędowych lub egzaminacyjnych,
3. Działania niezgodne z prawem lub zasadami współżycia społecznego w celu uzyskania korzyści materialnej lub niematerialnej.

Zachowania godzące w godność zawodu:

1. Publiczne wypowiedzi lub działania dyskryminujące, obraźliwe o treściach antyzdrowotnych lub podważające zaufanie do zawodu,
2. Udział w przedsięwzięciach pseudomedycznych, reklamowych wykorzystujących tytuł zawodowy lekarza w sposób sprzeczny z etyką,
3. Zachowania rażąco niezgodne z zasadami kultury osobistej, uczciwości i szacunku wobec innych.

Zachowania świadczące o braku samokontroli lub odpowiedzialności:

1. Utrwalone nadużywanie alkoholu lub substancji psychoaktywnych bez podjęcia leczenia,
2. Powtarzające się zachowania agresywne, nieprzewidywalne lub zagrażające bezpieczeństwu innych,
3. Brak zdolności do autorefleksji i naprawy wcześniejszych błędów o charakterze moralnym.

W drodze komentarza należy podkreślić, że wszystkie wymienione w powyższym katalogu sytuacje wywodzą się z dostrzegalnych przemian społecznych, a także stanowią konsekwencję problematycznych postaw w środowisku zawodowym dostrzegalnych w ostatnim okresie czasu. W tym kontekście należy zwrócić szczególną uwagę na zachowania polegające na publicznych wypowiedziach lub działaniach dyskryminujących, obraźliwych i treściach antyzdrowotnych lub podważających zachowanie do zawodu. Zjawisko o którym jest mowa stało się szczególnie dostrzegalne w okresie pandemii. Prezentowaniu i rozpowszechnianiu określonych treści sprzyja oczywiście korzystanie ze środków masowego przekazu. Tym samym publikując określone treści związane z poglądami, krytykujące określone praktyki mieszczące się w standardach medycznych lub też prezentowanie własnych, które stoją w opozycji względem aktualnej wiedzy medycznej i przyjętych standardów, można narazić się na uznanie braku nienagannej postawy etycznej, a tym samym odmowie przyznania prawa wykonywania zawodu.

Przypomnieć jednocześnie należy, że na etapie konsultacji publicznych (według stanu na 16 grudnia 2025 r.) znajduje się projekt Ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o systemie powiadamiania ratunkowego. Zgodnie z tym projektem za praktykę pseudomedyczną będzie można uznać między innymi podejmowanie działań służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia przez osobę niewykonującą zawodu medycznego, a także podejmowanie działań wprowadzających w błąd, polegających na publicznym rozpowszechnianiu lub promocji: a) metody diagnostycznej lub leczniczej lub metody, w przypadku której jest sugerowane lub deklarowane, że posiada właściwości świadczenia zdrowotnego, niezgodnej z aktualną wiedzą medyczną, zagrażającej życiu lub zdrowiu, w szczególności przez podawanie nieprawdziwych informacji dotyczących zastosowania danej metody jako skutecznej i bezpiecznej w diagnozowaniu lub leczeniu, lub b) szkodliwości lub nieskuteczności stosowania metody diagnostycznej lub leczniczej odpowiadającej aktualnej wiedzy medycznej, w szczególności przez podawanie nieprawdziwych informacji na temat tej metody lub zniekształcenie informacji o niej, lub takie ich przedstawienie, które może wywołać wrażenie u pacjenta o szkodliwości lub nieskuteczności tych metod ? podejmowane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Stanowisko w sprawie zasad etycznej oceny osób ubiegających się o prawo wykonywania zawodu wskazuje na to, iż każda Okręgowa Rada Lekarska powinna wprowadzić wewnętrzną procedurę dokumentowania przesłanek etycznych w procesie przyznawania prawa wykonywania zawodu.

Najczęściej zadawane pytania:

Kiedy muszę zawrzeć obowiązkowe ubezpieczenie podmiotu leczniczego?

Wykonujesz zawód medyczny lub prowadzisz podmiot leczniczy? Potrzebujesz profesjonalnej ochrony ubezpieczeniowej! Nasi specjaliści są do Twojej dyspozycji:

+48 56 642 41 82
kontakt@polisa.med.pl

« poprzedni