Długi termin oczekiwania na przyjęcie w poradni specjalistycznej. Czy to wina podmiotu leczniczego?

autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 03.07.2023

Zajmując się również zawodowo prawami pacjenta zauważam rosnącą skalę niezadowolenia i roszczeń skierowanych przeciwko podmiotom leczniczym z tytułu zbyt długiego okresu oczekiwania na przyjęcie w ramach poradni specjalistycznej. Czy słusznie? 

 Zajmując się również zawodowo prawami pacjenta zauważam rosnącą skalę niezadowolenia i roszczeń skierowanych przeciwko podmiotom leczniczym z tytułu zbyt długiego okresu oczekiwania na przyjęcie w ramach poradni specjalistycznej. Czy słusznie?

Należy pamiętać o jednak kluczowej zasadzie, a mianowicie braku zasady rejonizacji świadczeń zdrowotnych.

Zgodnie z przepisem art. 29 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.):
Art. 29
Świadczeniobiorca ma prawo wyboru świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych spośród tych świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 325 i art. 599 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, art. 153 ust. 7a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1061, 1115 i 1855), art. 115 § 1a Kodeksu karnego wykonawczego i art. 112 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. poz. 1700).

Powyższe oznacza, że pacjent (a w przypadku osób małoletnich jego przedstawiciele ustawowi albo opiekunowie) mają prawo do wyboru podmiotu leczniczego, w tym poradni specjalistycznej.

Udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w ramach poradni specjalistycznych 

Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane w ramach poradni specjalistycznych, zgodnie z treścią wskazanego Rozporządzenia są udzielane każdego dnia w godzinach udzielania tych świadczeń, zgodnie z harmonogramem przyjęć prowadzonym przez świadczeniodawcę, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zgodnie z postanowieniami tej umowy).

Podmiot leczniczy po zgłoszeniu się pacjenta na podstawie wystawionego mu skierowania umieszcza go w harmonogramie przyjęć, wyznaczając tym samym termin udzielenia świadczenia według kolejności zgłoszenia.

Zastrzec jednak należy, że nie tylko kolejność zgłoszenia ma znaczenie dla ustalenia terminu przyjęcia. Określając miejsce w kolejce oczekujących na przyjęcie podmiot leczniczy udzielający ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych bierze pod uwagę kategorie medyczne określone przez lekarza, który wydał pacjentowi skierowanie, które mogą zostać określone jako:
a) "przypadek pilny" - jeżeli istnieje konieczność pilnego udzielenia świadczenia ze względu na dynamikę procesu chorobowego i możliwość szybkiego pogorszenia stanu zdrowia lub znaczącego zmniejszenia szans na powrót do zdrowia,
b) "przypadek stabilny" - w przypadku innym niż stan nagły i przypadek, o którym mowa w lit. a;

Samodzielne Publiczne Zakłady Opieki Zdrowotnej 

Należy odnieść się jeszcze do sytuacji podmiotów leczniczych ? spzoz, które w ramach swojej działalności udzielają jednocześnie świadczeń w ramach SOR lub izby przyjęć, a także jednocześnie poradni specjalistycznych.

W razie przyjęcia pacjenta w ramach SOR lub izby przyjęć, pacjentowi w zależności od wskazań medycznych, może oczywiście zostać wydane skierowanie celem przyjęcia w ramach poradni specjalistycznej. Pacjent również i w tym przypadku ma prawo do wyboru miejsca udzielenia dalszych świadczeń, skierowanie to może bowiem zostać zrealizowane w każdym podmiocie udzielającym świadczeń gwarantowanych w zakresie określonym w skierowaniu.

W wielu takich przypadkach mówi się o tym, że swego rodzaju pierwszeństwo mają pacjenci, którzy byli hospitalizowani w tym podmiocie leczniczym (bez względu na to, czy przyjęcie nastąpiło w trybie pilnym, czy też planowym). Wówczas, gdy ci pacjenci otrzymali skierowanie do poradni specjalistycznej, powinni oni zostać przyjęci w ramach poradni przyszpitalnej należącej do tego samego świadczeniodawcy (zgodnie z powyższym mogą jednak wybrać również inny podmiot), w okresie nie dłuższym niż trzydzieści dni od dnia zakończenia hospitalizacji albo świadczeniach w ramach ?leczenia jednego dnia?. Przyjęcie to ma na celu przede wszystkim ocenę przebiegu leczenia po zakończonej hospitalizacji w zakresie z niej wynikającej, w oparciu o badanie i posiadane lub przedstawione przez pacjenta wyniki badań dodatkowych (zgodnie z Zarządzeniem nr 182/2019/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna).

Ze względu na brak rejonizacji udzielania świadczeń zdrowotnych, w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego można założyć, że nie jest winą podmiotów leczniczych wyznaczanie (niekiedy) odległych terminów przyjęć. Wszystko to jest zależne, od ilości zgłaszających się pacjentów. W przypadku, gdy znaczna ich ilość ma określoną kategorię jako ?przypadek pilny? pamiętać należy, że (co oczywiste) przyjęcia te są możliwe wyłącznie w godzinach pracy danej poradni. Co za tym idzie, oczywistym jest, że i tym przypadkom należy nadać pewną kolejność. Rekomendowanym sposobem na uniknięcie ewentualnych roszczeń ze strony pacjentów jest opracowanie przez dany podmiot leczniczy borykający się z dużą ilością pacjentów, listy innych podmiotów leczniczych udzielających świadczeń tego samego rodzaju, aby mogli oni skierować się do ośrodków, gdzie być może terminy nie są tak odległe.

Wykonujesz zawód medyczny lub prowadzisz podmiot leczniczy? Potrzebujesz profesjonalnej ochrony ubezpieczeniowej! Nasi specjaliści są do Twojej dyspozycji:

+48 56 642 41 82
kontakt@polisa.med.pl

© 2013-2026 Mentor Ubezpieczenia Indywidualne sp. z o.o.