autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 19.01.2024
Artykuł skupia się na ważnym aspekcie współczesnego świata medycyny: praca pielęgniarek na umowę zlecenia. Z uwagą przygląda się wyzwaniom, przed jakimi stają pielęgniarki i pracodawcy w kontekście zawierania umów cywilnoprawnych, szczególnie zlecenia. Zawiera dogłębną analizę przepisów ogólnych Kodeksu Cywilnego dotyczących umów zleceń, podkreślając, jak różnią się one od typowych umów o pracę. Artykuł rzuca światło na aspekty prawne, takie jak wynagrodzenie, obowiązki, ubezpieczenie oraz zakres obowiązków pielęgniarek. Przedstawia także aktualne regulacje prawne i ich wpływ na zawód pielęgniarski. Jest to nieocenione źródło wiedzy dla każdego profesjonalisty w branży medycznej, dostarczające kluczowych informacji o pracy pielęgniarek na umowę zlecenia ? temacie coraz bardziej aktualnym w dzisiejszych realiach ochrony zdrowia.
Praca Pielęgniarek i położnych na Umowę Zlecenia
Ze względu na rosnące koszty pracownika, które niesie za sobą umowa o pracę, coraz częściej pracodawcy podejmują decyzję o zawieraniu umów zleceń. Taką tendencję również zauważa się w kontekście umów cywilnoprawnych.
Przepisy ogólne dotyczące umów zlecenia są uregulowane w Kodeksie Cywilnym. Należy pamiętać, że wzajemny stosunek stron oparty jest na zasadzie równości, a nie tak jak w przypadku umów o pracę na zasadzie podporządkowania.
Zleceniobiorca nie korzysta z ochrony analogicznej jak w przypadku umów o pracę ? chociażby w kontekście wypowiedzeń, czy też ochrony związków zawodowych.
Wynagrodzenie i Warunki Pracy na Umowie Zlecenia
Względem wynagrodzenia należy zaznaczyć bardzo ważny aspekt. Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych dotyczy wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umów o pracę, w związku z czym nie mają one zastosowania do umów zleceń ? nawet jeżeli zlecenie to jest wykonywane w podmiocie leczniczym.
Wysokość wynagrodzenia wynikającego z umów zleceń nie może być jednak niższa niż ta wynikająca z Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej wydawanym corocznie. Zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi, wskazane Rozporządzenie ma również zastosowanie do umów zleceń. Na podstawie aktualnego stanu prawnego (po 01 lipca 2023 r.), wynagrodzenie wynikające z umowy zlecenia nie może być niższe niż 3600 zł miesięcznie oraz nie niższe niż 23,50 zł za godzinę.
Zakres Obowiązków Pielęgniarek i położnych na Umowach Zlecenie
Umowa zlecenia musi kształtować wzajemne prawa i obowiązki stron. Co do tych kwestii, muszą one oczywiście pozostać w zgodzie z aktualnymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zleceniobiorca powinien być zaznajomiony zwłaszcza z aktami wewnętrznymi danego podmiotu wykonującego działalność leczniczą ? zwłaszcza Regulaminu Organizacyjnego oraz Regulaminu danej komórki organizacyjnej w której ma to zlecenie wykonywać.
Pomimo ogólnych zapowiedzi w kontekście opracowania kompetencji zawodowych pielęgniarek posiadających określony stopień wykształcenia, nie znalazło to jeszcze swojego finału. W związku z tym określając zakres czynności powierzonych w umowie zleceniobiorcy, zleceniodawca winien oprzeć się w szczególności (jak na razie) na następujących aktach:
- Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2702 z późn. zm.);
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. poz. 497);
- Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1545 z późn. zm.).
Zleceniodawca może nałożyć na pielęgniarkę obowiązek posiadania ubezpieczenia OC lub NNW. W przypadku jednak, gdy umowa ta jest zawierana z pielęgniarką wykonującą zawód w formie indywidualnej lub grupowej praktyki pielęgniarskiej (jak wynika z przepisów ustawy o działalności leczniczej), ma ona obowiązek posiadania ubezpieczenia OC.
Pielęgniarka zatrudniona na podstawie umowy o pracę w podmiocie wykonującym działalność leczniczą, może mieć powierzony inny zakres czynności w ramach dodatkowej umowy zlecenia, o ile nie koliduje to z umową o pracę i nie stanowi obejścia przepisów co do czasu pracy. Należy także pamiętać, że powierzony zakres czynności musi być inny aniżeli zakres obowiązków wynikający ze stosunku pracy.