autor: Zespół PolisaMed.PL, 22.04.2025
Naczelna Rada Lekarska udostępniła za pośrednictwem strony internetowej NIL nowy portal prawomocnych orzeczeń sądów lekarskich. Opublikowano tam zanonimizowane orzeczenia wydane przez Naczelny Sąd Lekarski. Co do zasady, Naczelna Rada Lekarska przyjmuje, że udostepnienie portalu stanowi wartościowe źródło informacji dla całej społeczności medycznej oraz osób związanych z prawem medycznym oraz cenny środek, który ma przyczynić się do podniesienia standardów etycznych i profesjonalnych w obszarze zawodu lekarskiego.
Jedno z opublikowanych na portalu orzeczeń dotyczy lekarza przyjmującego pacjentów w ramach prywatnego podmiotu ? Kliniki Dermatologii i Medycyny Estetycznej. Wśród oferowanych zabiegów wykonywanych w ramach podmiotu była ozonoterapia dożylna. Jak wynikało z oferty kliniki, zabieg był rekomendowany do zastosowania w około 150 chorobach, w tym nowotworowych. Zabieg był wykonywany przez obwinionego w sprawie lekarza, który posługiwał się przy tym aparatem do terapii ozonem ATO3.
Lekarzowi postawiono zarzut wykonywania u pacjentów zabiegów ozonoterapii dożylnej, które są zabiegami niezweryfikowanymi naukowo, który to czyn zakwalifikowano z art. 57 ust. 1 i 2 Kodeksu Etyki Lekarskiej w zw. z art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zw. z art. 53 ustawy o izbach lekarskich:
Art. 57 Kodeksu Etyki Lekarskiej
1. Lekarz ma swobodę wyboru w zakresie metod postępowania, które uzna za najskuteczniejsze. Powinien jednak ograniczyć czynności medyczne do rzeczywiście potrzebnych pacjentowi zgodnie z aktualnym stanem wiedzy.
2. Lekarzowi nie wolno posługiwać się metodami niezweryfikowanymi naukowo lub uznanymi przez naukę za szkodliwe bądź bezwartościowe.
Art. 4 Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
Art. 53 Ustawy o izbach lekarskich
Członkowie izb lekarskich podlegają odpowiedzialności zawodowej za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza, zwane dalej "przewinieniem zawodowym". Podczas postępowania zasięgnięto opinii specjalistów chorób wewnętrznych, hematologii i onkologii praz specjalisty transfuzjologii, a także stanowiska Prezesa Polskiego Towarzystwa Ozonoterapii.
W treści uzasadnienia Naczelny Sąd Lekarski wskazał, że:
?(?) w realiach sprawy najistotniejszy pozostające potwierdzony przez biegłego fakt, że autohemotransfuzja ? jak nazywa obwiniony stosowaną przez siebie procedurą, a według piśmiennictwa powinna to być raczej autohemoterapia ? polega na pobraniu krwi z przeznaczeniem jej do ozonowania w aparacie ATO3 (którego instrukcję dołączono do akt) i następnie ponownym jej przetoczeniu pacjentowi. W związku z tym faktem winna ona podlegać zapisom ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, jako że jest to procedura, którą można wykonać tylko i wyłącznie w Centrach Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Naczelny Sąd Lekarski mysi w tym miejscu również stwierdzić, że prywatna firma, w której wykonywał te zabiegi obwiniony, nie spełnia takich kryteriów ustawowych, przy czym sam art. 30 wskazanej ustawy penalizuje tego rodzaju postępowanie, wskazując, iż kto w celu uzyskania korzyści majątkowej lub osobistej, wbrew przepisom ustawy, nabywa lub zbywa kres lub jej składniki, pośredniczy w ich nabywaniu albo zbyciu, albo bierze udział w przetaczaniu pozyskanej krwi lub jej składników podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech.?
Biegły powołany w sprawie wskazał, że brak jest standardów dotyczących sposoby wykonywania zabiegu o którym jest mowa, jego bezpieczeństwa, celowości i efektywności, ustalenia wskazań, kwalifikacji, obecności odpowiedniej informacji dla pacjenta z opisem ewentualnych powikłań, oraz zgodności z obowiązującym w Polsce prawem i Kodeksem Etyki Lekarskiej. Dodać należy, że w rejestrze produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terenie RP nie widnieje produkty leczniczy ozon.
Prezes Polskiego Towarzystwa Ozonoterapii wskazała natomiast, że nie istnieją naukowe dowody na skuteczne, dożylne podawanie ozonu w chorobach wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych. Podkreśliła również, iż w ogóle nie można stwierdzić aby istniały podstawy do stosowania tej metody w chorobach nowotworowych.
Naczelny Sąd Lekarski przytoczył w treści uzasadnienia wypowiedź jednego z biegłych, który wskazał, że ?ozonoterapia nie jest jedynym przykładem biznesowego, bezkrytycznego wykorzystywania ciężko chorych pacjentów. Jeśli aktualna wiedza medyczna nie uzasadnia stosowania autohemoterapii ozonowej w chorobach wymienionych (poza SM), to wydaje się oczywiste, że nie powinna być stosowana u chorych, niezależnie od sposoby odpłatności przez pacjenta. Zdobywanie pieniędzy za wszelką cenę od ciężko chorych pacjentów jest niezgodne z etyką lekarską.?
Na obwinionego Lekarza nałożono karę pieniężną.