Czy biegły lekarz może odmówić wydania opinii?

autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 23.03.2026

Powołanie biegłego dla swej skuteczności, w postępowaniu karnym, cywilnym, czy też administracyjnym wymaga wydania postanowienia przez właściwy organ:

• w postepowaniu cywilnymi administracyjnym przez sąd;
• w postępowaniu karnym:
• na etapie postępowania sądowego przez sąd;
• na etapie postępowania przygotowawczego:

- przez prokuratora lub

- przez policję w przypadkach określonych w art. 308 k.p.k., w przypadkach niecierpiących zwłoki, w szczególności wtedy, gdy mogłoby to spowodować zatarcie śladów lub dowodów przestępstwa (przepis ten ma w szczególności zastosowanie w sprawach dotyczących zawiadomień popełnienia przestępstw na tle seksualnym).

Biegły powinien podlegać wyłączeniu z opiniowania w danej sprawie w przypadkach analogicznych jak względem sędziów, jak chociażby pokrewieństwo lub powinowactwo.

Nadto, Kodeks Postępowania karnego wskazuje na to, iż biegły powinien podlegać wyłączeniu w przypadkach, jeżeli ujawnią się powody osłabiające zaufanie do jego wiedzy lub bezstronności biegłego albo inne ważne powody.

Powyższa norma koresponduje z przepisami znowelizowanego Kodeksu Etyki Lekarskiej, który stanowi, że:

Art.  10. 

1. Lekarz nie powinien wykraczać poza swoje kompetencje zawodowe przy wykonywaniu czynności diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i orzeczniczych.
2. Jeżeli zakres tych czynności przewyższa jego kompetencje, wówczas winien się zwrócić do innego bardziej kompetentnego lekarza. Nie dotyczy to nagłych wypadków i ciężkich zachorowań, gdy zwłoka może zagrażać zdrowiu lub życiu pacjenta.

Zgodnie z komentarzem do Kodeksu Etyki Lekarskiej:

?Wyrażenie ?kompetencje zawodowe? należy odczytywać w dwóch wymiarach. Pierwszy wymiar ma charakter prawny i odnosi się do wszystkich lekarzy. Wymiar ten ma charakter zawsze obiektywno-generalny, ponieważ determinują go przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności art. 2 ust. 1 u.z.l. oraz przepisy innych ustaw i rozporządzeń, w których szczegółowo są określane kompetencje poszczególnych lekarzy. W przywołanym art. 2 ust. 1 u.z.l. w sposób podstawowy przesądzono kompetencje lekarza, zgodnie z którym wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu                i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich .Drugi wymiar ma charakter osobisty i zawsze odnosi się do konkretnego lekarza. Wymiar ten ma zawsze charakter indywidualno-konkretny, ponieważ składają się nań wiedza, umiejętności oraz doświadczenie danego lekarza.?

Tymiński [w:] J. Budzowska, M. Burdzik, M. Dmuch, M. Koenner, R. Kubiak, I. Tuleya, G. Wymysłowski, J. Żaczek, R. Tymiński, Kodeks Etyki Lekarskiej. Komentarz, Warszawa 2025, Załącznik Art. 10.

Pytania i dopowiedzi:

Ile kosztuje ubezpieczenie medyczne?

Wykonujesz zawód medyczny lub prowadzisz podmiot leczniczy? Potrzebujesz profesjonalnej ochrony ubezpieczeniowej! Nasi specjaliści są do Twojej dyspozycji:

+48 56 642 41 82
kontakt@polisa.med.pl

« poprzedni