Ochrona prawna personelu medycznego w czasie wykonywania czynności służbowych

autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 26.08.2020

Należy zauważyć, iż obecna sytuacja epidemiologiczna ma również przełożenie i niebagatelny wpływ na sferę emocjonalną personelu medycznego, a także przede wszystkim pacjentów oczekujących na przyjęcie i realizację świadczeń zdrowotnych. Przyczynia się to do powstawania zachowań agresywnych. Ataki stają się coraz częstsze, a oprócz obelg słownych dochodzi również do rękoczynów.

Warto zatem przypomnieć co grozi osobie, która dokonuje aktów agresji wobec osób wykonujących zawody medyczne.

Należy zauważyć, iż obecna sytuacja epidemiologiczna ma również przełożenie i niebagatelny wpływ na sferę emocjonalną personelu medycznego, a także przede wszystkim pacjentów oczekujących na przyjęcie i realizację świadczeń zdrowotnych. Przyczynia się to do powstawania zachowań agresywnych. Zarówno w doktrynie prawniczej, wielu publikacjach naukowych jak również czasopismach, blogach etc. dotyczących prawa medycznego i skierowanych do środowiska medycznego powtarza się kwestia ochrony prawnej lekarza, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego podczas i w związku z udzielaniem przez nich świadczeń zdrowotnych. Jednakże ilość aktów agresji skierowanych wobec osób wykonujących zawody medyczne nie maleje, a wręcz przeciwnie. Ataki stają się coraz częstsze, a oprócz obelg słownych dochodzi również do rękoczynów, dlatego też należy stale przypominać o obowiązywaniu przepisów o których jest mowa poniżej.

 

Lekarz i lekarz dentysta jako funcjonariusz publiczny
Zgodnie z art. 44 Ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 514 z późn. zm.), lekarzowi wykonującemu czynności związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych przysługuje ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu. Oznacza to, iż w przypadkach agresji polegającej na naruszeniu sfery fizykalnej a także znieważeniu lub zniesławieniu lekarza, które to zachowanie ma związek z wykonywaniem przez niego czynności służbowych związanych z procesem udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zastosowanie najczęściej znajdują przepisy art. 222 Kodeksu Karnego ? naruszenie nietykalności cielesnej, art. 223 Kodeksu Karnego ? czynna napaść, art. 226 Kodeksu Karnego ? znieważenie.

 

Co z innymi zawodami medycznymi?
Analogiczne przepisy stanowiące o ochronie prawnej należnej funkcjonariuszowi publicznemu znajdują się w Ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 562 z późn. zm.) ? art. 11 ust. 2 oraz w Ustawie z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 882) ? art. 5 ust. 1. Przepisy Kodeksu Karnego regulujące odpowiedzialność karną za popełnienie przestępstwa na szkodę funkcjonariusza publicznego zawierają surowsze sankcje niż w przypadkach działań przestępczych na osoby tej funkcji niewykonujących.

 

Jak dochodzić swych praw?
Postępowanie przygotowawcze poprzedzające wniesienie aktu oskarżenia do Sądu zgodnie z Kodeksem Postępowania Prawnego może być wszczęte z urzędu lub na skutek złożonego zawiadomienia. Osoba na szkodę której zostaje popełniony czyn zabroniony uzyskuje w toku postępowania przygotowawczego status pokrzywdzonego. Organ prowadzący postępowanie udziela niezbędnego pouczenia o przysługujących pokrzywdzonemu prawach i możliwości dochodzenia roszczeń. Pokrzywdzony może już na etapie postępowania przygotowawczego, poprzedzającego złożenie aktu oskarżenia, być reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Zaś na etapie postępowania karnego przed Sądem może dochodzić swych praw w charakterze oskarżyciela posiłkowego popierającego akt oskarżenia.

Wykonujesz zawód medyczny lub prowadzisz podmiot leczniczy? Potrzebujesz profesjonalnej ochrony ubezpieczeniowej! Nasi specjaliści są do Twojej dyspozycji:

+48 56 642 41 82
kontakt@polisa.med.pl

© 2013-2026 Mentor Ubezpieczenia Indywidualne sp. z o.o.