Szczepienie nieletnich przeciw COVID-19 - zasady udzielania zgody na świadczenie

autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 02.07.2021

Wszystkie punkty szczepień realizujące szczepienia na rzecz nieletnich mają obowiązek stosowania ?Kwestionariusza wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem osoby małoletniej przeciw COVID-19. Zgodnie ze wskazanymi tam zaleceniami kwestionariusz powinien być wypełniony przed wizytą w punkcie szczepień. Kwalifikację do szczepień osób do 15 roku życia prowadzi lekarz.

Jak prawidłowo udzielić zgody w przypadku szczepienia osoby nieletniej przeciwko COVID-19?

Względem udzielenia zgody na realizację świadczenia szczepienia osoby małoletniej przeciw COVID-19 stosuje się przepisy ogólne, to jest art. 17 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.


Pacjent małoletni, który poniżej i powyżej 16 roku życia ? jakie różnice występują w związku ze zgodną na szczepienie?

Pacjent, w tym małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo do wyrażenia zgody na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych. W tym też przypadku, to jest szczepionego który ukończył 16 lat, zgodę na szczepienie powinien wyrazić on wraz z przedstawicielem ustawowym. W przypadku zaś szczepionego poniżej 16 roku życia zgody udziela wyłącznie przedstawiciel ustawowy.


Co w przypadku sporu pomiędzy przedstawicielami ustawowymi?

W przypadku sporu pomiędzy przedstawicielami ustawowymi zastosowanie znajduje art. 97 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, który stanowi, iż o istotnych sprawach dziecka, a za takie niewątpliwie należy uznać kwestie dotyczące zdrowia, rodzice (przedstawiciele ustawowi) rozstrzygają wspólnie, zaś w braku porozumienia ostatecznie rozstrzyga sąd opiekuńczy (Sąd Rejonowy, Wydział Rodzinny i Nieletnich).


Jak w przypadku sporu co do decyzji względem szczepienia pacjenta małoletniego powinna zachować się osoba kwalifikująca do szczepienia?

W razie powzięcia przez osobę kwalifikującą do szczepienia (ew. wykonującej szczepienie) wiedzy, iż pomiędzy przedstawicielami ustawowymi istnieje spór co do decyzji względem szczepienia, powinien on odstąpić od dalszych czynności i udzielić przedstawicielom dziecka pouczenia co do sposobu rozstrzygnięcia sporu i tego, iż w razie odmiennych zdań świadczenie nie może zostać udzielone. Jest to oczywiście rekomendowane rozwiązanie, wyłącznie w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznych co do których personel medyczny ma wiedzę.


Sposób udzielenia zgody w przypadku małoletnich pacjentów w placówkach opiekuńczych

Kolejną istotną kwestią jest sposób udzielenia zgody dotyczącej małoletnich pacjentów przebywających w placówkach opiekuńczych. Należy pamiętać o tym, iż rodzic mimo częściowego ograniczenia jego praw rodzicielskich może być nadal władny w zakresie decydowania o sprawach dotyczących zdrowia dziecka. W tych sytuacjach ciężar odebrania zgody od osoby uprawnionej de facto winien spoczywać na opiekunach dziecka (pracownikach, opiekunach w ośrodku).


Czy opiekun faktyczny, może udzielić zgody na szczepienie w przypadku, gdy braku przedstawiciela ustawowego?

Ostatnią kwestią, która również pozostaje niezwykle istotna pozostaje możliwość udzielenia zgody na świadczenie przez opiekuna faktycznego małoletniego w przypadku braku jego przedstawiciela ustawowego, co dotyczy wyłącznie pacjenta, który ukończył 16 lat. Taką możliwość przewiduje art. 17 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Wydaje się jednak, iż ze względu na wyraźny podział społeczeństwa na tych będących za przyjmowaniem szczepionek przeciw COVID-19, jak i tych przeciwnych, przepis ten nie powinien mieć zastosowania pozostawiając to wyłącznie w sferze praw pacjenta (małoletniego, który ukończył 16 rok życia) i jego przedstawicieli ustawowych.

Wykonujesz zawód medyczny lub prowadzisz podmiot leczniczy? Potrzebujesz profesjonalnej ochrony ubezpieczeniowej! Nasi specjaliści są do Twojej dyspozycji:

+48 56 642 41 82
kontakt@polisa.med.pl

© 2013-2026 Mentor Ubezpieczenia Indywidualne sp. z o.o.