autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 11.04.2024
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r., punkty nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej muszą zagwarantować pełną obsadę zespołu lekarsko-pielęgniarskiego, włączając lekarzy oraz pielęgniarki posiadających odpowiednie uprawnienia zawodowe. Przekierowanie pacjenta do szpitalnego oddziału ratunkowego jest praktyką wspieraną przez ekspertów prawa, pomimo braku oficjalnej regulacji. Skierowanie umożliwia przekazanie niezbędnych danych medycznych dla kontynuacji leczenia, zapewniając wysoką jakość opieki zdrowotnej.
Załącznik nr 5 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1427 z późn. zm.) określa szczegółowe wymagania jakim powinny odpowiadać punkty nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Zgodnie z Częścią III Załącznika do ww. Rozporządzania wymaganym personelem względem punktów nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej są:
1) lekarze: lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu;
2) pielęgniarki: pielęgniarka posiadająca prawo wykonywania zawodu.
Zagwarantowanie pełnej obsady zespołu lekarsko-pielęgniarskiego zgodnie z Rozporządzeniem, bez konieczności legitymowania się specjalizacją pediatryczną
Rozporządzenie jednocześnie zastrzega, że świadczeniodawca zapewnia co najmniej jeden zespół lekarsko-pielęgniarski do realizacji świadczeń.
Za spełnienie zatem wymagań należy uznać zapewnienie obsady w osobie każdego lekarza posiadającego prawo wykonywania zawodu. Rozporządzenie nie zawiera norm szczególnych, zastrzegających, że świadczenia zdrowotne małoletnim pacjentom powinny być udzielane przez lekarza pediatrę.
Punkty nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej udzielają świadczeń w stanach nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia. W przypadku pacjentów pediatrycznych, którzy również co do zasady powinni być przyjmowani w ramach punktów nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, należy przyjąć, że lekarz nie będący pediatrą nie posiada legitymacji uprawniającej go do odmowy udzielenia świadczenia, a tym samym przyjęcia takiego pacjenta. Przypomnijmy, że zgodnie z Ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty:
Art. 30 Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia.
Co za tym idzie, zgodnie z powyższym, lekarz przyjmujący w ramach punktów nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej nie może odmówić przyjęcia pacjenta.
Skierowanie pacjenta do szpitalnego oddziału ratunkowego: praktyka zapewniająca wysoką jakość opieki zdrowotnej
W przypadku zaś uznania, że pacjent (zarówno dorosły jak i pediatryczny) powinien zostać przyjęty w ramach szpitalnego oddziału ratunkowego, powinien on go tam przekierować. Należy jednak pamiętać, że nie jest przewidziane prawem, aby wystawiać skierowania do szpitalnych oddziałów ratunkowych, jednakże komentatorzy prawa uznają to za dobrą praktykę pozwalająca zagwarantować pacjentom wysoką jakość udzielanych im świadczeń zdrowotnych. W tym też zakresie należy uznać, że dzięki skierowaniu, lekarz je wystawiający ma możliwość przekazania wszystkich niezbędnych danych medycznych dotyczących pacjenta celem niejako kontynuacji jego leczenia.