Czy lekarz stażysta może zostać asystentem lekarza?

autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 17.12.2025

W praktyce bardzo często w ostatnim czasie spotykam się z wnioskami kierowanymi przez lekarzy stażystów, w których zwracają się oni o przyjęcie na podstawie umowy wolontariatu lub umowy zlecenia do pełnienia funkcji asystenta lekarza specjalisty.

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa nie ma wydzielonego zawodu asystenta lekarza, zwłaszcza w zakresie kompetencji dotyczących udzielania jakichkolwiek świadczeń zdrowotnych.
W treści uzasadnień składanych podań lekarze stażyści wskazują na wartość dodaną dla ich toku kształcenia, jaką jest możliwość rozwijania wiedzy i umiejętności podczas pracy z lekarzem specjalistą, zwłaszcza w niektórych obszarach działalności leczniczej, jak chociażby w szpitalnych oddziałach ratunkowych, czy też oddziałach o profilach zabiegowych.
W powszechnym obiegu można znaleźć wiele informacji wprowadzających w błąd co do status quo funkcji asystenta lekarza. Jak zostało to podkreślone na wstępie, przepisy prawa nie regulują istnienia takiej funkcji.


Błędnie, asystent lekarza jest również mylony z funkcją asystenta medycznego, o którym jest mowa w Ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581) w zw. z Ustawą z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1287 z późn. zm.):

Art. 24 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

2. Do przetwarzania danych zawartych w dokumentacji medycznej, o której mowa w art. 25 ust. 1, w celu ochrony zdrowia, udzielania oraz zarządzania udzielaniem świadczeń zdrowotnych, utrzymania systemu teleinformatycznego, w którym przetwarzana jest dokumentacja medyczna, i zapewnienia bezpieczeństwa tego systemu, są uprawnione:
1) osoby wykonujące zawód medyczny;
2) inne osoby wykonujące czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, a także czynności związane z utrzymaniem systemu teleinformatycznego, w którym przetwarzana jest dokumentacja medyczna, i zapewnieniem bezpieczeństwa tego systemu, na podstawie upoważnienia administratora danych.

Art. 41a Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty

1. Lekarz może udzielić upoważnienia do wystawiania recept, o których mowa w art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, zleceń na zaopatrzenie i zleceń naprawy, o których mowa w art. 2 pkt 6 lit. d ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, lub skierowań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 59aa ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także do dokonywania wpisów w Karcie Szczepień, o której mowa w art. 21a ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w jego imieniu osobie wykonującej:
1) zawód medyczny, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;
2) czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Przypomnieć należy, iż pod kątem prawnym lekarz stażysta posiada ograniczone prawo wykonywania zawodu. Wiąże się to z tym, iż nie jest uprawniony do samodzielnego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Staż podyplomowy ma na celu doskonalenie umiejętności praktycznych oraz pogłębianie wiedzy teoretycznej w dziedzinach medycyny o których jest mowa w ustawie o zawodzie lekarza i lekarza dentysty.

Zgodnie z przepisami Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty:

Art. 15b

2. Lekarz stażysta jest uprawniony do wykonywania zawodu wyłącznie w miejscu odbywania stażu podyplomowego, z zastrzeżeniem art. 30, oraz w sytuacji gdy jednocześnie prowadzi prace badawcze w dziedzinie nauk medycznych pod kierunkiem lekarza posiadającego prawo wykonywania zawodu.

Tym samym, zgodnie z powyższym, lekarz stażysta ma ustawowy zakaz zawierania z innymi podmiotami wykonującymi działalność leczniczą umów w przedmiocie udzielania świadczeń zdrowotnych lub pomocy przy ich wykonywaniu.

Uważam jednak, że w przypadku, gdy lekarz stażysta chciałby kształcić się w innym podmiocie wykonującym działalność leczniczą, dążąc do poszerzenia swojej wiedzy, możliwym i dopuszczalnym byłoby zawieranie porozumień, jednakże mających charakter bierny, sprowadzając rolę lekarza stażysty wyłącznie do poziomu biernego obserwatora. Obie strony byłyby w takim przypadku zobowiązane do złożenia oświadczeń na piśmie, iż lekarz stażysta nie brałby udziału w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych, realizowałby jedynie funkcję biernego obserwatora, z jednoczesnym zastrzeżeniem, iż bierny udział nie mógłby oddziaływać w sposób negatywny lub zakłócać procesu udzielania świadczeń zdrowotnych z zastrzeżeniem odstąpienia. W takiej formie porozumienia powinny znaleźć się również postanowienia dotyczące zobowiązania do zachowania odpowiedniej tajemnicy.

Wykonujesz zawód medyczny lub prowadzisz podmiot leczniczy? Potrzebujesz profesjonalnej ochrony ubezpieczeniowej! Nasi specjaliści są do Twojej dyspozycji:

+48 56 642 41 82
kontakt@polisa.med.pl

© 2013-2026 Mentor Ubezpieczenia Indywidualne sp. z o.o.