autor: Radca prawny Patrycja Aleksandrowicz Okręgowa Izba Radców Prawnych, 08.12.2026
W praktyce często pojawiają się przypadki, gdy pacjenci zgłaszają się do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej celem usunięcia szwów po zabiegach. Powodem takich wizyt jest bezpośrednie pokierowanie pacjenta przez lekarzy udzielających świadczeń w trybie hospitalizacji / trybu nagłego lub też czas oczekiwania na wizytę kontrolną w ramach poradni specjalistycznej.
Niniejszy artykuł skupia się na ocenie prawidłowości takiego postępowania i legalności „odesłania” pacjenta do poz celem zdjęcia szwów powstałych na skutek zabiegów przeprowadzonych w ramach przebytej hospitalizacji.
Należy zaznaczyć, że poniższe treści noszą znamiona rekomendacji, bowiem regulacja tychże kazuistycznych przypadków nie znajduje uregulowania w konkretnej normie prawnej, pozostawiając tą sferę jako lukę.
Szwy założone na SOR lub w izbie przyjęć – kto może je zdjąć?
Powołując się między innymi na treści rekomendacji udzielanych przez oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia, możliwe do wyszukania przez ogólne wyszukiwarki internetowe, należałoby wskazać, że szwy zakładane podczas przyjęć w trybie pilnych w ramach izb przyjęć lub szpitalnych oddziałów ratunkowych mogą być usunięte przez: lekarza rodzinnego, pielęgniarkę środowiskowo-rodzinną lub w poradni chirurgicznej, zgodnie z zaleceniem na karcie informacyjnej.
Co do zasady podczas przyjęcia w trybie pilnym w ramach izb przyjęć lub szpitalnych oddziałów ratunkowych, lekarze wydają skierowania celem kontynuacji leczenia w ramach poradni specjalistycznych. Jednakże, z uwagi na prawo świadczeniobiorcy do wyboru podmiotu leczniczego, nie można zakładać, iż leczenie będzie kontynuowane właśnie w tym podmiocie, względem którego będą miały zastosowanie przepisy dotyczące kolejki oczekujących na przyjęcie.
Szwy po zabiegach w trakcie hospitalizacji – od czego zależy dalsze postępowanie?
Względem zaś szwów będących następstwem przeprowadzonych zabiegów w trybie leczenia szpitalnego należałoby wskazać, iż dalsze pokierowanie pacjenta zależy od kilku obiektywnych czynników, to jest:
- medycznej analizy dotyczącej tego, czy usunięcie szwów jest co do zasady swej związane z oceną skutków leczenia w trybie poszpitalnej kontrolnej wizyty specjalistycznej. Jeżeli tak jest, wówczas rekomendowanym jest ich usunięcie właśnie w ramach poradni specjalistycznej.
Należy jednakże zauważyć, iż wskutek wielu czynników zewnętrznych, na których zaistnienie i rozwój nie ma wpływu podmiot leczniczy jak i przyjmowane przez niego zasady organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych, rzeczywisty termin oczekiwania na wizytę może nie być tożsamy z medycznymi wskazaniami celem zdjęcia tychże szwów. Mając taką wiedzę, względem czasu oczekiwania na przyjęcie w danym podmiocie, jak i kierując się przede wszystkim dobrem i bezpieczeństwem pacjenta, wydaje się dopuszczalnym umieszczenie informacji w karcie informacyjnej z leczenia szpitalnego informacji o rekomendowanym usunięciu szwów w ramach poz.
Dodatkowo, należy przypomnieć iż przy umieszczaniu pacjentów w kolejce oczekujących na przyjęcie w ramach poradni specjalistycznej mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2005 r. w sprawie kryteriów medycznych, jakimi powinni kierować się świadczeniodawcy, umieszczając świadczeniobiorców na listach oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 200, poz. 1661):
- 1. Świadczeniodawca umieszcza świadczeniobiorcę, z wyjątkiem świadczeniobiorcy znajdującego się w stanie nagłym, na liście oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, zwanej dalej "listą oczekujących", na podstawie następujących kryteriów medycznych opartych na aktualnej wiedzy medycznej:
1) stanu zdrowia świadczeniobiorcy;
2) rokowania co do dalszego przebiegu choroby;
3) chorób współistniejących mających wpływ na chorobę, z powodu której ma być udzielone świadczenie;
4) zagrożenia wystąpienia, utrwalenia lub pogłębienia niepełnosprawności.
- 2. 1. Świadczeniodawca, stosując kryteria medyczne, o których mowa w §1:
1) kwalifikuje świadczeniobiorcę do kategorii medycznej:
- a) "przypadek pilny" - jeżeli istnieje konieczność pilnego udzielenia świadczenia ze względu na dynamikę procesu chorobowego i możliwość szybkiego pogorszenia stanu zdrowia lub znaczącego zmniejszenia szans na powrót do zdrowia,
- b) "przypadek stabilny" - w przypadku innym niż stan nagły i przypadek, o którym mowa w lit. a;
2) umieszcza świadczeniobiorcę na liście oczekujących po stwierdzeniu, że świadczeniobiorca posiada wymagane skierowanie na świadczenie danego rodzaju albo jest uprawniony do uzyskania świadczenia bez skierowania.
- W przypadku świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w szpitalach, lekarz w szpitalu potwierdza kategorię medyczną, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wskazaną na skierowaniu wystawionym przez lekarza kierującego albo kwalifikuje świadczeniobiorcę do odpowiedniej kategorii medycznej.
- W przypadku świadczeń specjalistycznych udzielanych w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej, na które wymagane jest skierowanie, świadczeniodawca bierze pod uwagę kategorię medyczną, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wskazaną na skierowaniu wystawionym przez lekarza kierującego, jeżeli została określona.
- 3. Świadczeniobiorcę zakwalifikowanego do kategorii medycznej "przypadek pilny" umieszcza się na liście oczekujących przed świadczeniobiorcami zakwalifikowanymi do kategorii medycznej "przypadek stabilny".
- 4. Świadczeniobiorców, którzy wymagają okresowego, w ściśle ustalonych terminach, wykonywania kolejnych etapów świadczenia, przyjmuje się w celu udzielenia tego świadczenia zgodnie z planem leczenia.
Czy gabinet POZ musi być przygotowany do zdjęcia szwów?
Z obiektywnych zatem przyczyn można wskazać, iż zalecenia dotyczące kontroli poszpitalnej nie zawsze mogą pokrywać się z zalecanym i rekomendowanym na podstawie posiadanej wiedzy medycznej terminem usunięcia szwów.
Dodatkowo należy przypomnieć, iż zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1427 z późn. zm.) w części V Załącznika nr 1 Wykaz świadczeń gwarantowanych lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz warunki ich realizacji:
- wymaganym jest posiadane wyposażenia w sprzęt, aparaturę medyczną i produkty lecznicze zapewniające udzielanie świadczeń w tym zestaw do wykonywania zabiegów i opatrunków. Co oznacza, iż co do zasady gabinety poz powinny być właściwie zaopatrzone umożliwiając realizację takich świadczeń.
Pytania i odpowiedzi:
Czy lekarz POZ może zdjąć szwy założone w szpitalu?
Tak. Żaden przepis tego nie zabrania. Odesłanie pacjenta do POZ jest dopuszczalne, zwłaszcza gdy zaleca to karta informacyjna z leczenia szpitalnego, a wizyta w poradni specjalistycznej nie odbędzie się w terminie właściwym do zdjęcia szwów.
Czy jest przepis, który mówi, kto zdejmuje szwy po hospitalizacji?
Nie. Przepisy nie regulują wprost tej sytuacji i jest tu luka prawna. Praktyka opiera się na rekomendacjach, m.in. oddziałów NFZ, oraz na ocenie medycznej w konkretnym przypadku.
Kto może zdjąć szwy założone na SOR lub w izbie przyjęć?
Według rekomendacji oddziałów NFZ może to zrobić lekarz rodzinny, pielęgniarka środowiskowo-rodzinna albo poradnia chirurgiczna, zgodnie z zaleceniem na karcie informacyjnej.